Henryk Mikołaj Górecki

Górecki 1933’te Silezya’daki Czernica’da doğdu, 2010’da Katowice’de öldü. 1950’lerin sonunda ve 1960’ların başında Webern’in etkisinde, Epitafium (1958) ve Scontri (1960) gibi disonant on iki ton ve seri eserler yazdı ve Polonya avangardının önde gelen isimlerinden biri oldu. 1960’ların ortasından itibaren daha sade, dışavurumcu bir üsluba yöneldi. 1970’lerde müziği küçük, yinelenen motiflerden, yalın armoniden, ağır ritimlerden ve uzun, sessiz jestlerden kuruluydu ve çoğu zaman dinsel konular işliyordu: 2. Senfoni (“Kopernik”, 1972), Beatus Vir (1979) ve Miserere (1981) bu döneme aittir.

3. Senfoni, Op. 36 (“Hüzünlü Şarkılar Senfonisi”) Ekim–Aralık 1976 arasında Katowice’de solo soprano ve orkestra için yazıldı. İlk kez 4 Nisan 1977’de Fransa’daki Royan Festivali’nde, solist olarak Stefania Woytowicz’in katılımıyla ve Ernest Bour yönetiminde seslendirildi. Eseri değerlendiren Batılı eleştirmenler onu sert biçimde küçümsedi, Polonyalı eleştirmenler ise övdü. Dawn Upshaw ve David Zinman’ın 1992 tarihli kaydı ABD klasik müzik listelerinde 38 hafta zirvede kaldı.

Üç bölümün üçü de ağırdır ve eserin tamamı yaklaşık 54 dakika sürer. Yaylılar baskındır, fortissimo yalnızca birkaç ölçüde görülür. Söylenen metinler Lehçedir ve tek bir temayı, birbirinden ayrı düşmüş bir anne ile çocuğu paylaşır: 15. yüzyılın sonundan kalma bir Meryem ağıdı, 1944’te Zakopane’de on sekiz yaşında bir kızın bir Gestapo hücresinin duvarına kazıdığı bir mesaj ve Opole yöresinden, Silezya ayaklanmalarında öldürülen oğlunu arayan bir anneyi anlatan bir halk şarkısı.