Çaykovski Votkinsk’te doğdu ve 1865’te Saint Petersburg Konservatuvarı’ndan mezun oldu. 1878’e kadar Moskova Konservatuvarı’nda ders verdi; ardından Nadejda von Meck, beste yapabilmesi için on üç yıl boyunca onu destekledi. Batılı eğitimi onu Beşler adlı milliyetçi gruptan ayırıyordu; yine de temaları Batı tarzı çizgilerden Rus halk tarzı ezgilere ve gerçek halk şarkılarına kadar uzanır. 2. Senfoni (“Küçük Rus”) Ukrayna şarkılarını kullanır, finaldeki Turna da bunlardan biridir; 1. Piyano Konçertosu’nun Allegro bölümündeki ana tema, Kiev yakınlarında kör lir çalgıcılarından duyduğu bir ezgidir. Dans ritimleri, özellikle vals, senfonilerinin içinden geçer.
Birçok eser bir öykü anlatır ya da bir oyunu izler: Romeo ve Juliet fantezi-uvertürü (1869’da Balakirev’in önerisiyle), Fırtına, Hamlet ve topları ile çanlarıyla 1812 Uvertürü. Başkaları yinelenen bir fikir kullanır: 4. Senfoni’nin “kader” fanfarı ve 5. Senfoni’nin dört bölümünün hepsinde beliren motto.
Eser listesinde Mozart’tan esinlenen bir yan da vardır: ilk bölümü Mozart’ı taklit eden Yaylılar için Serenat ve viyolonsel ile küçültülmüş bir orkestra için Rokoko Varyasyonları. Keman Konçertosu, Souvenir de Florence altılısı, Fındıkkıran Süiti, piyano parçaları Mevsimler ile Dumka ve 1893 tarihli 6. Senfoni tabloyu tamamlar.
Nelere kulak vermelisiniz
- Yinelenen bir “kader” fikri: 4. Senfoni’nin bakır üflemeli fanfarı ve 5. Senfoni’nin cenaze marşı gibi başlayıp mi majörde zafer marşı olarak biten mottosu.
- 6. Senfoni’de 5/4’lük bir vals, marş benzeri bir scherzo ve sönerek biten yavaş bir final; finalin ana teması birinci ve ikinci kemanlar arasında paylaşılır.
- Halk ezgileri: 1. Piyano Konçertosu’ndaki Ukrayna ezgisi, 2. Senfoni’deki Turna ve 4. Senfoni’nin finalindeki Tarlada Bir Huş Ağacı Vardı.
- Romeo ve Juliet’te Rahip Laurence için bir koral, heyecanlı kılıç dövüşü müziği ve İngiliz kornosu ile viyolanın Romeo’yu, flütlerin Juliet’i temsil ettiği bir aşk teması.
- Rokoko Varyasyonları’nda ve Yaylı Çalgılar için Serenat’ta zarif, Klasik ölçekte bir ses: varyasyonlarda trompet ya da vurmalı yok, serenatta yalnızca yaylılar var.
Kaynaklar: Pyotr İlyiç Çaykovski (Vikipedi), Symphony No. 6 (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), Symphony No. 5 (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), Symphony No. 4 (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), Symphony No. 2 (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), Piano Concerto No. 1 (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), Romeo and Juliet (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), 1812 Uvertürü (Vikipedi), Serenade for Strings (Tchaikovsky) (Wikipedia) (İngilizce), Variations on a Rococo Theme (Wikipedia) (İngilizce)