Richard Wagner

Leipzig’de doğan Wagner, bütün sahne eserlerinin müziğinin yanı sıra librettolarını da kendisi yazdı ve bu eserlere şiir adını verdi. Dramı, müziği ve sahnelemeyi birleştiren bir toplam sanat eseri, yani bir Gesamtkunstwerk hedefledi. Bayreuth’ta kendi tiyatrosunu yaptırdı; 1876’da Ring ile açılan bu tiyatroda orkestra, seyirciden gizlenen bir çukurda yer alıyordu. Son operalarında orkestra şarkıcılar kadar önemlidir. Başlıca aracı leitmotivdir: bir karaktere, bir yere ya da bir fikre bağlı, drama ilerledikçe geri dönen ve değişen bir cümle.

Katalogdaki uvertürler ve prelüdler onun izlediği yolu gösterir. Rienzi uvertürü (1842 tarihli opera) Fransız büyük operasını izler; bir trompet çağrısıyla açılır ve bir marşla biter. Der fliegende Holländer ve Tannhäuser’de uvertürler operanın ana temalarını önceden duyurur: okyanus fırtınası motifi, Hacılar Korosu. Lohengrin prelüdü tek bir uzun crescendo ve ardından gelen bir sönüştür. Tristan und Isolde, başka bir disonansa çözülen bir disonans olan Tristan akoruyla açılır; böylece gerilim 3. perdeye kadar korunur. Parsifal prelüdü Komünyon ve Kâse temalarını tanıtır; Kâse’yi Dresden Amen’i temsil eder.

İki eser opera binasının dışına çıkar. Wesendonck Lieder (1857–1858), Mathilde Wesendonck’un şiirleri üzerine bestelenmiştir; Wagner bunlardan ikisini, Im Treibhaus ile Träume’yi, Tristan için etüt olarak adlandırdı. Siegfried Idyll, 1870’in Noel sabahı eşi Cosima’ya doğum günü armağanı olarak çalındı; ana ezgisi daha sonra Brünnhilde ile Siegfried’in aşk düetinde yeniden duyulur. Valkürlerin Uçuşu, Die Walküre’nin 3. perdesini açar; ezgiyi orkestra taşırken Valkürler onun üstünden seslenir.