Dichterliebe, Op. 48

Kısa bir piyano girişi tereddütlü, hüzünlü bir hava kurar; ardından ses, Heine’nin aşkın uyandığı mayısı anlatan ilk kıtasıyla girer. Sözler sevinçten söz etse de müzik acı veren bir disonansla açılır ve nostaljik bir tını taşır. İkinci kıta gelir. Kapanış müziğinde piyano yalnız kalır ve hiç gelmeyen bir ana tonu bekleyen bir akorla biter; böylece şarkı açık kalır ve doğrudan bir sonrakine bağlanır.

1. 0:07Piyano girişi
2. 0:21Kıta I
3. 1:06Kıta II
4. 1:53Çözülmeyen piyano kapanış müziği

Dört ölçülük cümleler bu şarkıya derli toplu bir biçim verir: ezgi A1’de ve yeniden A2’de duyulur, karşıt bir cümle (B) gelir ve açılış ezgisi A3’te geri döner. Şair sevgilisine, yeter ki onu sevsin, gözyaşlarından açan çiçekleri ve iç çekişlerinden doğan bülbül şarkılarını sunar. Önce ses biter; ardından piyano kapanışı tek başına tamamlar.

1. 2:20A1
2. 2:35A2
3. 2:53B
4. 3:09A3
5. 3:26Piyanonun tamamlaması / kapanış

Şair bir zamanlar sevdiği her şeyi, gülü, zambağı, güvercini ve güneşi sayarken sözcükler burada hızla gelir; baştan itibaren kesintisiz bir akış içinde neredeyse hece hece bestelenmiştir. Ardından eşlik daha pes bir ses bölgesine geçer. Sona doğru ses, şairin artık yalnızca birini sevdiğini söylediği son sözcüklere ağırlık verir ve ardından piyano kapanış müziği başlar.

1. 3:31Hızlı, kesintisiz söz yerleşimi
2. 3:40Eşliğin daha pes ses bölgesine kayması
3. 3:51Seste son vurgu
4. 3:52Piyano kapanış müziği

Dört cümle art arda gelir, her biri duyguyu biraz daha yükseltir. Sevdiğinin gözlerine bakmak şairin acısını hafifletir, ama kadın onu sevdiğini söylediğinde şair ağlar. İkinci cümleyi do majöre bir dönüş, doruğun geldiği dördüncüsünü ise mi minöre bir dönüş belirler. Ardından piyano kapanış müziği başlar. Schumann, Heine’nin kendi nüshasında bu şiire 8 Şubat 1836 tarihini düşmüştür; bu, Clara’yı uzun bir ayrılıktan sonra yeniden gördüğü gündür.

1. 4:03Cümle 1
2. 4:21Cümle 2 / do majöre dönüş
3. 4:39Cümle 3
4. 4:59Cümle 4 / mi minöre dönüş ve doruk
5. 5:19Piyano kapanış müziği

İki kıta, tekrarlanan tek bir eşlik kalıbını paylaşır: birincisi şarkıyı açar, ikincisi kalıp sürerken onu izler. Şair ruhunu bir zambağın çanağına daldırdığını düşler; zambak onun aşkına dair bir şarkı söyleyecektir. Ses sustuktan sonra piyano kapanış müziği o tatlı saatin anısı üzerinde oyalanır.

1. 5:49Kıta I
2. 6:11Kıta II / yinelenen kalıp
3. 6:32Piyano kapanış müziği

Açılış kıtasındaki yavaş, ilahiyi andıran akorlar bir katedral orgunu çağrıştırır; sağ el ise Köln Katedrali’ni yansıtan ırmak gibi dalgalanır. İkinci kıta gelir ve azaltılmış yedili armonisiyle bir pasaj, ara müzik, üçüncüye götürür; burada şair katedralde sevdiği kadınınkine benzeyen bir yüz görür. Ses susar ve uzun kapanış müziği açılış malzemesini geri getirir.

1. 6:53Kıta I / ilahi ve org dokusu
2. 7:23Kıta II
3. 7:44Eksik yedili ara müzik
4. 7:50Kıta III
5. 8:14Seste kapanış
6. 8:19Genişletilmiş kapanış müziği / açılış malzemesinin yinelenmesi

Şair, kalbi kırılsa da kin tutmadığında ısrar eder. Birinci kısım bunu savunur; ikinci kısım seste ve piyanoda daha büyük bir yoğunlukla geri döner. Son bir sarsıcı akor şarkıyı birden bitirir. Livia Frege ve Clara Schumann şarkıyı Aralık 1844’te ilk kez halka sundu ve şarkı çok geçmeden tek başına dolaşıma girdi.

1. 8:58Birinci kısım
2. 9:44İkinci kısım / yoğunlaşan dönüş
3. 10:24Sarsıcı akorla son kapanış

Dört kıta (Kıta I–IV), çiçekler, bülbüller ve yıldızlar bilselerdi onun acısını nasıl paylaşacaklarını, ama ne yaptığını yalnız kızın bildiğini anlatır. Piyanodaki çok hızlı, çırpınan notalar kuş ötüşünü ve yıldız ışığını çağrıştırır. Dördüncü kıta kalıbı değiştirir ve ana tona daha sağlam biçimde yerleşir. Çalkantılı kapanış müziği, dile gelmez bir öfkeyi ve umutsuzluğu yansıtır.

1. 10:30Kıta I
2. 10:46Kıta II
3. 11:03Kıta III
4. 11:18Kıta IV / tonikleştiren varyasyon
5. 11:37Çalkantılı piyano kapanış müziği

Kıskanç bir zihin düğün çalgıcılarını duyar: flütler ve kemanlar dans müziği çalarken yinelenen bas notaları bir saplantı gibi dönüp durur. Kıta I şarkıyı açar, modüle eden bir ara müzik çeşitlenmiş ikinci kıtaya götürür ve şiir, şenliğin ortasında hıçkıran kupidlerle biter. Uzun kapanış müziği girişi geri getirir ve kromatik bir iniş sona doğru çöker.

1. 11:50Kıta I
2. 12:19Modülasyonlu ara müzik
3. 12:21Kıta II / değişikliklerle yineleme
4. 12:49Genişletilmiş piyano kapanış müziği
5. 12:52Girişin kapanış müziği içinde yinelenmesi
6. 13:03Kromatik kapanış inişi

Dört ölçülük bir piyano girişinin ardından ses girer. Şair, kızın bir zamanlar söylediği küçük bir şarkıyı duyar; şarkı onu öyle sarsar ki ağlamak için ormana çıkar. Ses sustuktan sonra on bir ölçülük bir kapanış müziği başlar, piyanodan hüzünlü bir yorum; ardından müzik sönüp giderken hızlanır.

1. 13:15Dört ölçülük piyano girişi
2. 13:40Vokal kesit
3. 15:12On bir ölçülük piyano kapanış müziği
4. 15:52Hızlanan inici pasaj

Dört ölçülük bir girişin ardından ses eski bir öyküyü anlatır: genç bir adam, başka birini seçmiş bir kızı sever ve şiir, böyle bir öykünün eski ama hep yeni olduğunu söyler. Sonra doku değişir ve armoninin en yüksek noktası son vokal cümleyle gelir. Kapanış müziği başlar, giderek daha vurgulu olur ve kadansa dayalı bir uzatma onu sona kadar yayar.

1. 16:31Dört ölçülük piyano girişi
2. 16:35Vokal anlatı
3. 16:54Dokusal karşıtlık
4. 17:07Son vokal cümle / armonik doruk
5. 17:13Piyano kapanış müziği
6. 17:22Vurgulu kapanış müziği genişlemesi
7. 17:28Kadansal uzatma

Birinci kıta parlak bir yaz sabahında bir bahçe sahnesi kurar; çiçekler şaire seslenir ve ona sert olmamasını öğütler. Ardından müzik şiirin geri kalanı için yavaşlar. On ölçülük bir piyano kapanış müziği gelir ve son sözü söyler.

1. 17:38Kıta I / bahçe sahnesi
2. 18:49Daha yavaş bir dönemeç
3. 19:14On ölçülük piyano kapanış müziği

Şair, sevdiği kadını yitirdiğini düşünde görür ve gözyaşları içinde uyanır. Birinci kıtada ses neredeyse bir resitatif gibi okur, piyano da ona karşılık verir; Eric Sams burada mi bemol minörde, Schumann’ın ölümle ilişkilendirdiği bir tonda, bir cenaze alayı duyar. İkinci kıta gelir. Ardından piyano vokal temayı devralır ve üçüncü kıtada ses ile piyano birlikte söyler. Ses sustuktan sonra bir es ayrılığı belirtir, sonra piyano kapanış müziği başlar.

1. 20:22Kıta I / resitatif diyaloğu
2. 21:24Kıta II
3. 22:21Vokal temanın devralınması
4. 22:27Kıta III / ses ve piyano birlikte
5. 23:08Seste kapanış
6. 23:16Es / ayrılık
7. 23:17Piyano kapanış müziği

Üç kıtanın her biri (Kıta I, II ve III), onu her gece düşte görmesini ve uyandığında kızın ona verdiği sözü unuttuğunu fark etmesini anlatır. Kısa piyano ara müzikleri kıtaları birbirinden ayırır. Schumann’ın çalışma el yazmasında piyano partisinin büyük kısmı henüz eksikti; bu yüzden diziyi baskıya hazırlarken onu tamamladı.

1. 23:40Kıta I
2. 24:05Piyano ara müziği
3. 24:11Kıta II
4. 24:38Piyano ara müziği
5. 24:44Kıta III

Sekiz ölçülük bir piyano girişi sesi getirir; ses masalsı bir mutluluk ülkesini anlatır. Ara müzikler kıtaları böler ve progresyonlu bir yükseliş zirveye doğru tırmanır. Ardından ana tema son iki kıta için daha uzun notalarla geri döner; bu, şarkının doruğudur. Son bir ağıt gelir, ses susar ve görüntü duman gibi kaybolurken kapanış müziği dağılıp gider.

1. 25:18Piyano girişi
2. 25:27Sesin girişi
3. 25:45Piyano ara müziği
4. 25:58Piyano ara müziği
5. 26:20Progresyonlu yükseliş
6. 26:32Genişletilmiş temayla doruk / son iki kıtalık uzanım
7. 26:56Son ağıt
8. 27:13Seste kapanış
9. 27:17Piyano kapanış müziği
10. 27:23Eriyerek kapanış

Üç ölçülük bir fanfar son şarkıyı açar, ardından ses eski, kötü şarkılar üzerine tumturaklı biçimde söyler. Progresyonlu bir orta kesim gelir; daha sonra kocaman tabut denize taşınırken doku bir alay yürüyüşüne dönüşür. Ardından geniş akorlar gelir, sonra senkoplu bir geçiş; son vokal cümle Adagio işaretlidir. Bundan sonra ölçü yapısı ve tempo değişir ve bir ezgi basta geri döner. Schumann’ın Haziran 1840’ta altına “Schluss” yazdığı şarkı budur.

1. 27:36Üç ölçülük fanfar girişi
2. 27:45Deklamatuvar vokal kesit
3. 28:14Progresyonlu orta uzanım
4. 29:03Tabut alayı / doku değişimi
5. 29:15Geniş akorlu uzanım
6. 29:23Senkoplu geçiş
7. 29:39Adagio son vokal cümle
8. 30:12Ölçü ve tempo değişimi
9. 31:16Bastaki ezginin dönüşü
10. 31:40Kadansal uzatma