Ives 1874’te Connecticut’ın Danbury kentinde doğdu, 1954’te New York’ta öldü. Bir bando şefi olan George Ives’ın oğluydu; Yale’de Horatio Parker’la çalıştı. 1898’den 1930’da emekli olana kadar geçimini sigortacılıkla sağladı; bu yüzden besteciliğini bir müzik kariyerinin dışında sürdürdü. Müziğinde politonalite (aynı anda iki ya da daha çok ton), poliritm (birlikte duyulan farklı ritimler), ses kümeleri ve kimi zaman çeyrek sesler kullanılır. İlahilerden, halk ezgilerinden ve Stephen Foster’ın ezgilerinden alıntılar yaptı.
“Cevapsız Soru” 1908’de bestelendi, ama sık sık yanlışlıkla 1906’ya tarihlenir; 1930 ile 1935 arasında da gözden geçirildi. İlk kez 1946’da seslendirildi. Kısa bir eserdir ve Ives’ın bağımsız grupları üst üste katmanlamasının iyi bir örneğidir. Sahne dışına yerleştirilen ve yumuşak çalan yaylılar yavaş, tonal üç sesli akorları uzatır. Solo bir trompet, tercihen surdinli, kısa bir soru çalar. Dört flüt ya da onların yerine geçen çalgılar cevap verir.
Ives eser için bir program yazdı. Yaylılar “Druidlerin Sessizliği”ni temsil eder; Druidler hiçbir şey bilmez, görmez, duymaz. Trompet “Varoluşun Ebedî Sorusu”nu yedi kez sorar. Tahta üflemeliler, yani “Kavgacı Cevaplayıcılar”, altı kez cevap verir, giderek daha telaşlı ve disonant hâle gelir, sonra vazgeçer. Her grup kendi temposunu korur: üflemeliler hızlanırken yaylılar neredeyse hiç değişmez. Son sorudan sonra yaylılar yalnız kalır ve parça sönerek kaybolur.
Nelere kulak vermelisiniz
- İlk notadan sonuncusuna dek arka planı oluşturan, yumuşak ve ağır, hiç değişmeyen yaylı akorları.
- Trompetin yedi kez sorulan kısa sorusu: soru atonaldir, yaylılar ise yalın üç sesli akorlarda kalır.
- Giderek huzursuzlaşan, disonanslaşan ve hızlanan, sonunda da pes eden flüt cevapları.
- Son trompet sorusu; ardından eser yaylıların içinde söner.
Kaynaklar: Charles Ives (Vikipedi), The Unanswered Question (Wikipedia) (İngilizce)