Formlar · Ünite 4: Sonat formu
Rekapitülasyon ve koda
eve dönüştür. Birinci tema tonikte geri gelir ve yolculuğu izlemiş bir dinleyici bunu bir varış olarak duyar: gelişmenin huzursuzluğundan sonra müzik birden yeniden sağlam gelir. Ama rekapitülasyon serimin basit bir tekrarı değildir. Dinleyici malzemeyi artık tanıdığı için besteciler onu çoğu zaman kısaltır ya da süsler; önemli olan, ikinci temanın eve dönmesidir.
Geçişin yeniden yazılması gerekir, çünkü bu kez evden ayrılmamalıdır; ikinci tema da tonikte gelir. Majör tondaki bir bölümde bu, gerilimi çözer. Minör tondaki bir bölümde tam tersini yapabilir: bir zamanlar parlak olan bir temayı minörün karanlığına taşır.
Beethoven5. Senfoni, do minör, Op. 67Beethoven’ın birinci teması geri döndüğünde müzik kısa süre sonra obuanın kısa, ağır bir solosu için durur, fırtınanın ortasında bir düşünme anı olarak; ardından itici güç yeniden başlar.
Mozart’ın sol minör senfonisi, minör tonun getirdiği bu ters çevrilişi gösterir. İlk kez si bemol majörde duyulan ikinci tema, rekapitülasyonda sol minörde döner ve tatlılığı hüzne dönüşür.
İtalyancada “kuyruk” anlamına gelen , rekapitülasyon işini bitirdikten sonra gelir. Haydn ve Mozart’ta genellikle kısadır. Beethoven onu formun dördüncü bir kısmı yaptı; koda onda kimi zaman gelişme kadar ağırlıklıdır.
Beethoven5. Senfoni, do minör, Op. 67Beethoven’ın kodası kısa bir veda değildir. Uzundur ve motif üzerinde çalışmayı sürdürür, bu yüzden pek çok yazar ona ikinci bir gelişme der; ardından son kadanslar do minörü çekiç gibi vurarak pekiştirir.
