Formlar · Ünite 8: Eserin bütünü
Bölümler nasıl bir araya gelir
Bir senfoni, bir sonat ya da bir yaylı çalgılar dörtlüsü birkaç bölümden oluşur: her birinin kendi formu ve temposu olan, genellikle aralarında duraklarla ayrılan ayrı parçalar. Birlikte dinlenmek için yazılırlar ve besteciler bütünü her bir parça kadar özenle planlar.
Klasik plan dört bölümlüdür: , genellikle dördünün en ağırlıklısı olan hızlı bir birinci bölüm; yavaş, şarkı gibi bir bölüm; Beethoven’ın çoğu zaman daha hızlı bir değiştirdiği bir dans, menuet ve trio; ve çoğunlukla bir olan hızlı bir . Konçertolar hızlı, yavaş, hızlı üç bölümlüdür; Haydn’ın ve Mozart’ın piyano sonatlarının çoğu da öyle.
Tonlar planı bir arada tutar. Bir eser, birinci bölümün ortaya koyduğu ve finalin geri döndüğü ana tonunun adını taşır. Ortadaki bir bölüm, çoğunlukla yavaş olanı, karşıtlık için yakın bir tona geçer.
Haydn104. Senfoni, re majörHaydn’ın son senfonisi re majördedir. Yavaş bölümü, dizinin dördüncü notası üzerine kurulan ve en sık seçilen ton olan sol majöre geçer; yaylılarda zarif bir tema duyulur. Menuet ve final yeniden re majördedir.
Minör tonda bir eser majörde bitebilir; o zaman plan bir öykü anlatır. Beethoven’ın 5. Senfonisi do minörde başlar. Scherzosu bitmez: timpaninin üzerinde büyüyen fısıltılı bir pasaja doğru söner ve final ara vermeden patlayarak girer.
Beethoven5. Senfoni, do minör, Op. 67Final do majörde gelir ve senfonide ilk kez üç trombon, bir pikolo ve bir kontrfagot katılır. Ana nota başlangıçtakiyle aynıdır, ama minörün karanlığı gitmiştir.
Besteciler bölümleri bir temayı geri getirerek de birbirine bağlar. 5. Senfoni’nin finalinin ortasında scherzo bir anlığına, bir anı gibi geri döner. Böyle bir , on dokuzuncu yüzyılda Berlioz, Franck, Çaykovski ve Dvořák’ın senfonilerinde gözde bir yöntem oldu.
Beethoven9. Senfoni, re minör, Op. 125Beethoven’ın 9. Senfonisinin finali önce birinci bölümün, sonra scherzonun, sonra yavaş bölümün kısa anılarını geri getirir. Her birinin ardından viyolonseller ve kontrbaslar konuşur gibi cevap verir ve onu keser; sonunda Neşeye Övgü’nün teması belirir.
