Formlar · Ünite 4: Sonat formu
Sonat-rondo
, rondonun nakaratını sonat formunun ton planıyla birleştirir. Olağan biçimi A B A C A B A’dır: nakarat her rondoda olduğu gibi geri döner, ilk B bir ikinci tema gibi karşıt bir tondadır, ortadaki C bir gelişme gibi işler, ikinci B ise rekapitülasyondaki bir ikinci tema gibi ana tonda geri gelir.
Mozart ve Beethoven onu sık sık finallerde kullandı, çünkü herkesin izleyebileceği bir ezgiyi sonat formunun gerilimi ve çözülmesiyle birleştirir.
Beethoven8. Senfoni, fa majör, Op. 93Beethoven’ın 8. Senfonisinin finali şakalarla dolu bir sonat-rondodur. Ana teması, tona ait olmayan şaşırtıcı derecede gürültülü bir notayla biter ve bu nota daha sonra sorun çıkarmak için geri döner. Beethoven ikinci temayı yanlış tonda, la bemol majörde başlatır bile; tema ancak ardından asıl tonunu bulur. Burada nakarat az önce geri gelmiştir ve müzik gelişmeye benzeyen orta kesitine doğru yola çıkar.
Beethoven4. Senfoni, si bemol majör, Op. 60Beethoven’ın 4. Senfonisinin yavaş bölümü de bir sonat-rondodur. Klarnete verilen bir ezgi olan ikinci teması önce yeni bir tonda görünür; burada ise ana tonda, mi bemol majörde geri döner. Bölümün en sonunda timpani onun noktalı eşlik ritmini tek başına çalar.
Analizciler bir bölümün sonat-rondo mu, rondo mu, yoksa sonat formu mu olduğu konusunda her zaman anlaşamaz; kimi aynı bölümü harflerle adlandırırken kimi serim ve rekapitülasyon terimlerini kullanır. Bu anlaşmazlık, iki formun birbirine ne kadar yakın olduğunun bir işaretidir.
