Klasik müzik nedir? · Ünite 3: Çalgılar
Yaylı çalgılar ailesi
Orkestranın dört yaylı çalgısı, en küçük ve en tizden en büyük ve en pese doğru keman, viyola, viyolonsel ve kontrbastır. Kemancılar birinci ve ikinci kemanlar olarak iki gruba ayrılır; böylece yaylılar beş ayrı partiyle çalabilir.
Yaylılar orkestranın en kalabalık kesitidir. Tam kadrolu bir orkestrada on altı birinci keman, on dört ikinci keman, on iki viyola, on viyolonsel ve sekiz kontrbas bulunabilir; toplam altmış kadar çalgıcı. Her partide bu kadar çok çalgıcının olması yaylılara sıcak, kaynaşmış seslerini verir.
Yaylılar çoğu zaman at kılı gerilmiş bir yayla çalınır; bu da bir sesin, çalgıcının istediği gibi büyümesine, sönmesine ya da uzamasına olanak verir. Telleri parmakla çekmeye denir; yayı tek bir nota üzerinde çok hızlı ileri geri hareket ettirmeye de denir: fısıltı gibi de fırtına gibi de duyulabilen bir titreşim.
Ezgiyi genellikle kemanlar taşır. Biraz daha büyük olan viyola armoninin ortasını doldurur; Schubert ailesinin yaylı çalgılar dörtlüsünde viyola çalardı, iki erkek kardeşi kemanlarda, babası viyolonseldeydi. Dizlerin arasında tutulan viyolonsel bas partilerini çalar ve sıcak tenor ezgileri söyler; kontrbas da bas partisini bir oktav aşağıdan katlar.
Schubert14. Yaylı Çalgılar Dörtlüsü, re minör, D. 810Bir , yaylı çalgılar ailesinin küçük bir örneğidir: iki keman, bir viyola ve bir viyolonsel; kontrbas yoktur. Schubert 1824’te “Ölüm ve Genç Kız” dörtlüsünün ağır bölümünü, 1817 tarihli kendi şarkısında Ölüm’ü temsil eden ağırbaşlı müzik üzerine bir dizi olarak kurdu. , dört çalgının birlikte akor çaldığı, kısık sesli, ağır bir marştır. Birinci varyasyonda bir keman temanın çok üstünde süzülür; ikincisinde ezgiyi viyolonsel üstlenir.
Beethoven5. Senfoni, do minör, Op. 67Beethoven’ın 5. Senfonisinin üçüncü bölümü bir fısıltıyla başlar: kornolar yüksek sesle cevap vermeden önce viyolonseller ve kontrbaslar tek başlarına derinlerden yukarı tırmanır.




